అన్నమయ్య కీర్తన

పల్లవి:
“ఇందులో మొదలికర్త యెవ్వఁడు లేఁడు గాఁబోలు
ముందు కరివరదుఁడే ముఖ్యుఁడు గాఁబోలు”

ఈ పల్లవిలో అన్నమయ్య సంసారాన్ని ఒక నాటకశాలగా పోలుస్తూ, ఈ నాటకానికి మొదలికర్త ఎవరో తెలియదని, కానీ ముఖ్య పాత్రధారి శ్రీ వెంకటేశ్వరుడు అని స్పష్టంగా చెబుతున్నాడు. భక్తి భావంలో, ఈ జగత్తు నాటకంలో అన్ని పాత్రలు తాత్కాలికం, కానీ పరమాత్మ మాత్రమే శాశ్వతం.

చరణాల భావం:

1. మొదటి చరణం:
   అనేక రూపాలు, అనేక జన్మలు, బ్రహ్మాదులు వంటి మహానుభావులు కూడా ఈ నాటకంలో పాత్రధారులే. కానీ ఎవరికీ ఈ నాటకానికి అంతిమ అర్థం తెలియదు.
   భావం: జీవితం ఒక ఆట, దాని వెనుక ఉన్న సత్యం పరమాత్మ.
2. రెండవ చరణం:
   అన్నికర్మలు చేసి, వేదాలు నేర్చుకున్నా, ఈ ఆటలో మనిషి తాత్కాలిక పాత్రధారి మాత్రమే.
   భావం: జ్ఞానం, కర్మలు కూడా ఈ నాటకంలో భాగమే.
3. మూడవ చరణం:
   సంసార నాటకశాలలో ప్రతిమలుగా మనుషులు, మాయలో చిక్కుకుని ఉంటారు. చివరికి శ్రీ వెంకటేశ్వరుని కృపతోనే విముక్తి.
   భావం: మాయలో చిక్కుకున్న జీవి, భగవంతుని దయతోనే బయటపడతాడు.

కీర్తన నిర్మాణం

• రాగం: ఆహిరి
  ఈ రాగం సహజంగానే కరుణ రసంను వ్యక్తపరుస్తుంది. జీవితం నాటకమని, మాయలో చిక్కుకున్న భక్తుని దయ కోసం వేడుకునే భావాన్ని ఈ రాగం అద్భుతంగా ప్రతిబింబిస్తుంది.
• ఆరోహణ – అవరోహణ:
  ఆరోహణ: SR1SG3M1PD1N2S,అవరోహణ: SN2D1PM1G3R1S\text{ఆరోహణ: } S R₁ S G₃ M₁ P D₁ N₂ S,\quad \text{అవరోహణ: } S N₂ D₁ P M₁ G₃ R₁ Sఆరోహణ: SR1​SG3​M1​PD1​N2​S,అవరోహణ: SN2​D1​PM1​G3​R1​S
  ఈ స్వర నిర్మాణం మృదువైన, దయారసభరితమైన భావాన్ని కలిగిస్తుంది.
• తాళం: ఆది తాళం (2-కలై)
  నెమ్మదైన లయ (విలంబిత) భక్తి భావాన్ని లోతుగా వ్యక్తపరచడానికి అనుకూలం.
• భావం & శైలి:
  • మూడ్: కరుణ రసం, భక్తి భావం
  • గమకాలు: R₁, G₃, N₂ పై కంపిత; G→M నొక్కు; P↘M, N↘D జారు
  • సంగీత నిర్మాణం:
    • పల్లవి రెండు సార్లు ప్రారంభంలో
    • ప్రతి చరణం తర్వాత పల్లవి
    • సర్గం పల్లవి తర్వాత మరియు రెండవ చరణం తర్వాత
    • చివర్లో కొర్వై (రి గా మా | ప మా గా రి – 3 సార్లు)
  • వాయిద్యాలు: తంబూరా, మృదంగం, ఐచ్ఛికంగా వైలిన్ డ్రోన్

ఎందుకు ఈ నిర్మాణం?

• ఆహిరి రాగంలోని మృదుత్వం, విలంబిత లయలోని నెమ్మదితనం భక్తుని ఆత్మసమర్పణను స్పష్టంగా వ్యక్తపరుస్తాయి.
• పల్లవి పునరావృతం భక్తుని విన్నపాన్ని బలంగా ప్రతిబింబిస్తుంది.
• సర్గం & కొర్వైలు కీర్తనకు సంగీత వైవిధ్యం, శ్రావ్యతను ఇస్తాయి.