అన్నమయ్య కీర్తన

పల్లవి:
“కొలిచితే రక్షించే గోవిందుఁ డితఁడు
యిలకు లక్ష్మికి మగఁ డీగోవిందుఁ డితఁడు”

ఈ పల్లవిలో అన్నమయ్య గోవిందుడు యొక్క పరమ కరుణను, రక్షణ శక్తిని వర్ణిస్తున్నాడు. భక్తుడు ఎంతటి కష్టంలో ఉన్నా, గోవిందుడు తన భక్తులను రక్షిస్తాడని, ఆయన లక్ష్మీదేవికి భర్తగా ఉన్న మహిమను గుర్తుచేస్తున్నాడు.

చరణాల భావం:

1. మొదటి చరణం:
   గోవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తిన గోవిందుడు, గోపాలకులను రక్షించిన గోవిందుడు, జ్ఞానవంతుడైన గోవిందుడు – అన్నీ ఆయన మహిమలు.
   భావం: భగవంతుని శక్తి, కరుణ, జ్ఞానం.
2. రెండవ చరణం:
   కాళింగమర్దన చేసిన గోవిందుడు, చక్రాయుధాన్ని ధరించిన వీరుడు, సముద్రాలను దాటిన గోవిందుడు – భక్తుల కోసం ఏదైనా చేసే శక్తి.
   భావం: భక్తుల రక్షణలో భగవంతుని ధైర్యం.
3. మూడవ చరణం:
   కుందనపు కాంతితో వెలిగే గోవిందుడు, శ్రీవేంకటాద్రిపై అందంగా వెలసిన గోవిందుడు – భక్తుల హృదయాలను ఆకర్షించే సౌందర్యం.
   భావం: భగవంతుని రూపమాధుర్యం, దివ్య కాంతి.

కీర్తన నిర్మాణం

• రాగం: ఆహిరి
  ఈ రాగం సహజంగానే కరుణ రసంను వ్యక్తపరుస్తుంది. భక్తుని రక్షణ కోసం భగవంతుని కరుణను వర్ణించే ఈ కీర్తనకు ఆహిరి రాగం అద్భుతంగా సరిపోతుంది.
• ఆరోహణ – అవరోహణ:
  ఆరోహణ: SR1SG3M1PD1N2S,అవరోహణ: SN2D1PM1G3R1S\text{ఆరోహణ: } S R₁ S G₃ M₁ P D₁ N₂ S,\quad \text{అవరోహణ: } S N₂ D₁ P M₁ G₃ R₁ Sఆరోహణ: SR1​SG3​M1​PD1​N2​S,అవరోహణ: SN2​D1​PM1​G3​R1​S
  ఈ స్వర నిర్మాణం మృదువైన, భక్తి భావాన్ని కలిగిస్తుంది.
• తాళం: ఆది తాళం (2-కలై)
  నెమ్మదైన లయ (విలంబిత) – భక్తి భావాన్ని లోతుగా వ్యక్తపరచడానికి.
• గమకాలు:
  • కంపిత (R₁, G₃, N₂) – భావ గాఢతకు.
  • నొక్కు (G→M), జారు (P↘M, N↘D) – సున్నితమైన భావానికి.
• సంగీత నిర్మాణం:
  • పల్లవి రెండు సార్లు ప్రారంభంలో.
  • ప్రతి చరణం తర్వాత పల్లవి.
  • సర్గం పల్లవి తర్వాత మరియు రెండవ చరణం తర్వాత.
  • చివర్లో కొర్వై (రి గా మా | ప మా గా రి – 3 సార్లు).
• వాయిద్యాలు:
  • తంబూరా – స్థిరమైన శ్రుతి.
  • మృదంగం – మృదువైన తాళం.
  • వైలిన్ – ఆలాపనలో భావాన్ని పెంచుతుంది.
  • ఐచ్ఛికంగా ఫ్లూట్ – మాధుర్యం కోసం.

ఎందుకు ఈ నిర్మాణం?
ఈ కీర్తనలోని భావం భక్తుల రక్షణలో భగవంతుని మహిమ. ఆహిరి రాగం, నెమ్మదైన లయ, మృదువైన వాయిద్యాలు ఈ భావాన్ని శ్రోత హృదయంలో గాఢంగా నింపుతాయి.