పాట వివరణ

ఈ పాటలో అనమయ్య గారి భక్తి భావనను సున్నితంగా వ్యక్తపరచిన పదాలు కనిపిస్తాయి. “పెంచఁ బెంచ మీఁదఁ బెరిగేటి చెలిమి” అనే pallavi లో భక్తుడు మరియు భగవంతుని మధ్య ఉన్న ఆత్మీయతను, అచంచలమైన అనుబంధాన్ని సూచిస్తుంది. ప్రతి చరణంలో భక్తి యొక్క విభిన్న రూపాలు – మనసులోని స్వచ్ఛత, స్నేహం, ఆత్మీయత, మరియు భగవంతుని సన్నిధిలో కలిగే ఆనందం – అద్భుతంగా ప్రతిబింబించబడ్డాయి. ఈ పాటలోని పదాలు సాంప్రదాయ భక్తి రసాన్ని కలిగించి, వినేవారిలో ఆధ్యాత్మికతను పెంపొందిస్తాయి.

రాగం ఎంపిక

ఆహిరి రాగం ఈ పాటకు అత్యంత అనుకూలమైనది. ఈ రాగం సహజంగానే విలంబిత లయలో భక్తి రసాన్ని వ్యక్తపరచడానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆహిరి లోని సున్నితమైన oscillations (గమకాలు) – ముఖ్యంగా రి, గ, ని పై వచ్చే కంపితాలు – భక్తి భావాన్ని మరింతగా పెంచుతాయి. అనమయ్య గారి పదాలు లోతైన భావన కలిగినవి కావున, ఆహిరి రాగం వాటి అర్థాన్ని శ్రోతలకు హృదయానికి చేరేలా చేస్తుంది. ఈ రాగం యొక్క మృదుత్వం, నెమ్మదైన ప్రవాహం పాటలోని ఆత్మీయతను ప్రతిబింబించడానికి సరైన ఎంపిక.

కంపోజిషన్

ఈ కంపోజిషన్‌లో విలంబిత లయను ఉపయోగించడం ద్వారా భక్తి భావనకు తగిన గంభీరతను అందించారు. ఆలాపనను pallavi ముందు చేర్చడం ద్వారా ఆహిరి రాగం యొక్క స్వరరూపాన్ని శ్రోతలకు పరిచయం చేస్తుంది. సర్గం భాగాలను మధ్య మధ్యలో చేర్చడం వల్ల పాటకు శ్రావ్యత పెరుగుతుంది. చివరి అక్షరాలను పొడిగించడం, రి మరియు ని పై కంపిత గమకాలను ఉపయోగించడం వంటి అంశాలు పాటను సాంప్రదాయ శైలిలో నిలబెడతాయి. వేగవంతమైన బ్రిగాలను నివారించడం ద్వారా భక్తి రసానికి తగిన నెమ్మదైన, ఆత్మీయమైన వాతావరణం సృష్టించబడింది.

పాట వివరణ
ఈ ఆహిరి రాగంలో అన్నమయ్య రచించిన ఈ కీర్తనలో జీవాత్మను చిలుకతో పోల్చి, పరమాత్ముని సన్నిధిలో మనిషి స్థితిని అద్భుతంగా చిత్రించారు. ప్రతి చరణం లోకజీవనంలోని బంధనాలు, భయాలు, ఆశలు, మమకారాలు, మరియు చివరికి భగవద్భక్తి వైపు మలుపు తిరిగే ఆత్మయాత్రను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ కీర్తనలోని పదాలు సున్నితమైన భావనలతో నిండినవి, అందుకే దీన్ని నెమ్మదైన లయలో, ఆహిరి రాగంలోని గాఢమైన భక్తి రసంతో ఆలపించడం శ్రేయస్కరం.

ఆహిరి రాగం ఎందుకు?
ఆహిరి రాగం కర్ణాటక సంగీతంలో అత్యంత గంభీరమైన, భక్తి రసాన్ని వ్యక్తపరచే రాగాలలో ఒకటి. ఈ రాగం యొక్క స్వరాలు (స రి గ మ ప ద ని స) లోని కంపిత గమకాలు, నెమ్మదైన లయ, మరియు మృదువైన oscillations ఆత్మలోని వేదన, బంధనాల నుండి విముక్తి, మరియు పరమాత్ముని చేరే తపనను అద్భుతంగా వ్యక్తపరుస్తాయి.

అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో జీవాత్మను చిలుకతో పోల్చి, బంధనాల నుండి విముక్తి పొందే ఆత్మయాత్రను వివరించినందున, ఆహిరి రాగం యొక్క గాఢత మరియు భక్తి రసం ఈ భావనకు సరైన సంగీత రూపాన్ని ఇస్తుంది. ఈ రాగం వినిపించినప్పుడు శ్రోతలో ఆత్మీయత, శాంతి, మరియు భగవద్భక్తి పెరుగుతాయి.

అన్నమయ్య కీర్తన

పల్లవి:
“కొలిచితే రక్షించే గోవిందుఁ డితఁడు
యిలకు లక్ష్మికి మగఁ డీగోవిందుఁ డితఁడు”

ఈ పల్లవిలో అన్నమయ్య గోవిందుడు యొక్క పరమ కరుణను, రక్షణ శక్తిని వర్ణిస్తున్నాడు. భక్తుడు ఎంతటి కష్టంలో ఉన్నా, గోవిందుడు తన భక్తులను రక్షిస్తాడని, ఆయన లక్ష్మీదేవికి భర్తగా ఉన్న మహిమను గుర్తుచేస్తున్నాడు.

చరణాల భావం:

1. మొదటి చరణం:
   గోవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తిన గోవిందుడు, గోపాలకులను రక్షించిన గోవిందుడు, జ్ఞానవంతుడైన గోవిందుడు – అన్నీ ఆయన మహిమలు.
   భావం: భగవంతుని శక్తి, కరుణ, జ్ఞానం.
2. రెండవ చరణం:
   కాళింగమర్దన చేసిన గోవిందుడు, చక్రాయుధాన్ని ధరించిన వీరుడు, సముద్రాలను దాటిన గోవిందుడు – భక్తుల కోసం ఏదైనా చేసే శక్తి.
   భావం: భక్తుల రక్షణలో భగవంతుని ధైర్యం.
3. మూడవ చరణం:
   కుందనపు కాంతితో వెలిగే గోవిందుడు, శ్రీవేంకటాద్రిపై అందంగా వెలసిన గోవిందుడు – భక్తుల హృదయాలను ఆకర్షించే సౌందర్యం.
   భావం: భగవంతుని రూపమాధుర్యం, దివ్య కాంతి.

కీర్తన నిర్మాణం

• రాగం: ఆహిరి
  ఈ రాగం సహజంగానే కరుణ రసంను వ్యక్తపరుస్తుంది. భక్తుని రక్షణ కోసం భగవంతుని కరుణను వర్ణించే ఈ కీర్తనకు ఆహిరి రాగం అద్భుతంగా సరిపోతుంది.
• ఆరోహణ – అవరోహణ:
  ఆరోహణ: SR1SG3M1PD1N2S,అవరోహణ: SN2D1PM1G3R1S\text{ఆరోహణ: } S R₁ S G₃ M₁ P D₁ N₂ S,\quad \text{అవరోహణ: } S N₂ D₁ P M₁ G₃ R₁ Sఆరోహణ: SR1​SG3​M1​PD1​N2​S,అవరోహణ: SN2​D1​PM1​G3​R1​S
  ఈ స్వర నిర్మాణం మృదువైన, భక్తి భావాన్ని కలిగిస్తుంది.
• తాళం: ఆది తాళం (2-కలై)
  నెమ్మదైన లయ (విలంబిత) – భక్తి భావాన్ని లోతుగా వ్యక్తపరచడానికి.
• గమకాలు:
  • కంపిత (R₁, G₃, N₂) – భావ గాఢతకు.
  • నొక్కు (G→M), జారు (P↘M, N↘D) – సున్నితమైన భావానికి.
• సంగీత నిర్మాణం:
  • పల్లవి రెండు సార్లు ప్రారంభంలో.
  • ప్రతి చరణం తర్వాత పల్లవి.
  • సర్గం పల్లవి తర్వాత మరియు రెండవ చరణం తర్వాత.
  • చివర్లో కొర్వై (రి గా మా | ప మా గా రి – 3 సార్లు).
• వాయిద్యాలు:
  • తంబూరా – స్థిరమైన శ్రుతి.
  • మృదంగం – మృదువైన తాళం.
  • వైలిన్ – ఆలాపనలో భావాన్ని పెంచుతుంది.
  • ఐచ్ఛికంగా ఫ్లూట్ – మాధుర్యం కోసం.

ఎందుకు ఈ నిర్మాణం?
ఈ కీర్తనలోని భావం భక్తుల రక్షణలో భగవంతుని మహిమ. ఆహిరి రాగం, నెమ్మదైన లయ, మృదువైన వాయిద్యాలు ఈ భావాన్ని శ్రోత హృదయంలో గాఢంగా నింపుతాయి.

అన్నమయ్య కీర్తన

ఈ కీర్తనలో అన్నమయ్య వలపు (ప్రేమ) భావాన్ని అత్యంత సున్నితంగా, కవితాత్మకంగా వ్యక్తపరుస్తాడు. భక్తుడు తన మనసులోని మురిపెములను, కోరికలను శ్రీ వెంకటేశ్వరుని కౌగిటలో చేరే ఆశతో వర్ణిస్తున్నాడు.

పల్లవి భావం:

“కొమ్మ తన ముత్యాల కొంగు జారఁగఁ బగటు కుమ్మరింపుచుఁ దెచ్చుకొన్నదీ వలపు”
ఇక్కడ భక్తుడు తన ప్రేమను ఒక ముత్యాల కొంగు (ముత్యాల హారం) లాగా పోలుస్తూ, దానిని కరుణామయుడైన శ్రీనివాసుని కౌగిటలో సమర్పించాలనే తపనను వ్యక్తపరుస్తున్నాడు.

చరణాల భావం:

1. మొదటి చరణం:
   భక్తుడు తన మురిపెములను, కోరికలను గాలిలో తేలియాడే పూలలా వర్ణిస్తూ, వాటిని భగవంతుని కౌగిటలో చేరే ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు.
   భావం: ప్రేమలోని సున్నితత్వం, ఆత్మసమర్పణ.
2. రెండవ చరణం:
   పైపైగా ఆరగింపక, లోపల తాపం పెరుగుతుందని, ఆ తపనను తీర్చుకోవడానికి భక్తుడు తన మనసులోని వలపును మరింతగా వ్యక్తపరుస్తున్నాడు.
   భావం: భక్తి ప్రేమలోని ఆవేశం, తపన.
3. మూడవ చరణం:
   చివరికి భక్తుడు తన కోరికను తీర్చుకోవడానికి శ్రీ వెంకటేశ్వరుని కౌగిటలో చేరే క్షణాన్ని ఊహిస్తూ, ఆనందంలో మునిగిపోతున్నాడు.
   భావం: భక్తి పరాకాష్ట – భగవంతునితో ఏకత్వం.

కీర్తన నిర్మాణం

• రాగం: ఆహిరి
  ఈ రాగం సహజంగానే కరుణ రసం మరియు విరహ రసంను వ్యక్తపరుస్తుంది. భక్తుని ప్రేమ, తపన, ఆత్మసమర్పణ భావాలను ఈ రాగం అద్భుతంగా ప్రతిబింబిస్తుంది.
• సంగీత శైలి:
  • ఆలాపన: మృదువైన వైలిన్ ఆలాపనతో ప్రారంభం, తంబూరా డ్రోన్‌తో శాంతమైన నేపథ్యం.
  • తాళం: ఆది తాళం (2-కలై), నెమ్మదైన లయ (విలంబిత) – భావాన్ని లోతుగా వ్యక్తపరచడానికి.
  • గమకాలు:
    • కంపిత (R₁, G₃, N₂) – భావ గాఢతకు.
    • నొక్కు (G→M), జారు (P↘M, N↘D) – సున్నితమైన వలపు భావానికి.
  • వాయిద్యాలు:
    • తంబూరా – స్థిరమైన శ్రుతి.
    • మృదంగం – మృదువైన, స్థిరమైన తాళం.
    • వైలిన్ – ఆలాపనలో భావాన్ని పెంచుతుంది.
    • ఐచ్ఛికంగా ఫ్లూట్ – సున్నితమైన మాధుర్యం కోసం.
• ఎందుకు ఈ నిర్మాణం?
  ఈ కీర్తనలోని భావం ప్రేమలోని సున్నితత్వం, భక్తి పరాకాష్ట. ఆహిరి రాగం, నెమ్మదైన లయ, మృదువైన వాయిద్యాలు ఈ భావాన్ని శ్రోత హృదయంలో గాఢంగా నింపుతాయి.

అన్నమయ్య కీర్తన

పల్లవి:
“ఇందులో మొదలికర్త యెవ్వఁడు లేఁడు గాఁబోలు
ముందు కరివరదుఁడే ముఖ్యుఁడు గాఁబోలు”

ఈ పల్లవిలో అన్నమయ్య సంసారాన్ని ఒక నాటకశాలగా పోలుస్తూ, ఈ నాటకానికి మొదలికర్త ఎవరో తెలియదని, కానీ ముఖ్య పాత్రధారి శ్రీ వెంకటేశ్వరుడు అని స్పష్టంగా చెబుతున్నాడు. భక్తి భావంలో, ఈ జగత్తు నాటకంలో అన్ని పాత్రలు తాత్కాలికం, కానీ పరమాత్మ మాత్రమే శాశ్వతం.

చరణాల భావం:

1. మొదటి చరణం:
   అనేక రూపాలు, అనేక జన్మలు, బ్రహ్మాదులు వంటి మహానుభావులు కూడా ఈ నాటకంలో పాత్రధారులే. కానీ ఎవరికీ ఈ నాటకానికి అంతిమ అర్థం తెలియదు.
   భావం: జీవితం ఒక ఆట, దాని వెనుక ఉన్న సత్యం పరమాత్మ.
2. రెండవ చరణం:
   అన్నికర్మలు చేసి, వేదాలు నేర్చుకున్నా, ఈ ఆటలో మనిషి తాత్కాలిక పాత్రధారి మాత్రమే.
   భావం: జ్ఞానం, కర్మలు కూడా ఈ నాటకంలో భాగమే.
3. మూడవ చరణం:
   సంసార నాటకశాలలో ప్రతిమలుగా మనుషులు, మాయలో చిక్కుకుని ఉంటారు. చివరికి శ్రీ వెంకటేశ్వరుని కృపతోనే విముక్తి.
   భావం: మాయలో చిక్కుకున్న జీవి, భగవంతుని దయతోనే బయటపడతాడు.

కీర్తన నిర్మాణం

• రాగం: ఆహిరి
  ఈ రాగం సహజంగానే కరుణ రసంను వ్యక్తపరుస్తుంది. జీవితం నాటకమని, మాయలో చిక్కుకున్న భక్తుని దయ కోసం వేడుకునే భావాన్ని ఈ రాగం అద్భుతంగా ప్రతిబింబిస్తుంది.
• ఆరోహణ – అవరోహణ:
  ఆరోహణ: SR1SG3M1PD1N2S,అవరోహణ: SN2D1PM1G3R1S\text{ఆరోహణ: } S R₁ S G₃ M₁ P D₁ N₂ S,\quad \text{అవరోహణ: } S N₂ D₁ P M₁ G₃ R₁ Sఆరోహణ: SR1​SG3​M1​PD1​N2​S,అవరోహణ: SN2​D1​PM1​G3​R1​S
  ఈ స్వర నిర్మాణం మృదువైన, దయారసభరితమైన భావాన్ని కలిగిస్తుంది.
• తాళం: ఆది తాళం (2-కలై)
  నెమ్మదైన లయ (విలంబిత) భక్తి భావాన్ని లోతుగా వ్యక్తపరచడానికి అనుకూలం.
• భావం & శైలి:
  • మూడ్: కరుణ రసం, భక్తి భావం
  • గమకాలు: R₁, G₃, N₂ పై కంపిత; G→M నొక్కు; P↘M, N↘D జారు
  • సంగీత నిర్మాణం:
    • పల్లవి రెండు సార్లు ప్రారంభంలో
    • ప్రతి చరణం తర్వాత పల్లవి
    • సర్గం పల్లవి తర్వాత మరియు రెండవ చరణం తర్వాత
    • చివర్లో కొర్వై (రి గా మా | ప మా గా రి – 3 సార్లు)
  • వాయిద్యాలు: తంబూరా, మృదంగం, ఐచ్ఛికంగా వైలిన్ డ్రోన్

ఎందుకు ఈ నిర్మాణం?

• ఆహిరి రాగంలోని మృదుత్వం, విలంబిత లయలోని నెమ్మదితనం భక్తుని ఆత్మసమర్పణను స్పష్టంగా వ్యక్తపరుస్తాయి.
• పల్లవి పునరావృతం భక్తుని విన్నపాన్ని బలంగా ప్రతిబింబిస్తుంది.
• సర్గం & కొర్వైలు కీర్తనకు సంగీత వైవిధ్యం, శ్రావ్యతను ఇస్తాయి.

అన్నమయ్య కీర్తన వివరణ:

ఈ కీర్తనలో అన్నమయ్య తన దైన్య స్థితిని సర్వేశ్వరుడైన శ్రీ వెంకటేశ్వరుని ముందు వర్ణిస్తూ, తనను రక్షించమని ప్రార్థిస్తున్నాడు. పాటలోని ప్రతి భాగం భక్తుని ఆత్మీయ భావాలను, ఆత్మసమర్పణను ప్రతిబింబిస్తుంది.

• పల్లవి:
  “ఇంక నా దైన్యము చూచి యెట్టు రక్షించేవో కాని సంకె దీరఁ బులిసితి సర్వేశ్వరా”
  భక్తుడు తన దురదృష్టాన్ని, బంధనాలను తొలగించి రక్షించమని వేడుకుంటున్నాడు. “సంకె దీరఁ” అంటే బంధనాలను విరిచివేయమని, “బులిసితి” అంటే కరుణ చూపమని.
• చరణాలు:
  1. మొదటి చరణం:
     తపస్సు చేసి మాయను దాటలేక అలసిపోయిన భక్తుడు, దేవుని కృపతోనే విజయం సాధించగలనని అంగీకరిస్తున్నాడు.
  2. రెండవ చరణం:
     పంచేంద్రియాలను అదుపు చేయలేక, సద్గుణాలు లేక బలహీనుడైన భక్తుడు, దేవుని దయ కోసం ఎదురుచూస్తున్నాడు.
  3. మూడవ చరణం:
     మోహాంధకారంలో సాహసం లేక జడిసిపోయిన భక్తుడు, శ్రీ వెంకటేశ్వరుని బాహుబలంతోనే తనకు విముక్తి లభిస్తుందని నమ్ముతున్నాడు.

భావం:
ఈ కీర్తనలో కరుణ రసం ప్రధానంగా ఉంటుంది. భక్తుడు తన అశక్తతను అంగీకరించి, పరమాత్మ కృప కోసం ఆత్మసమర్పణ చేస్తాడు.

సంగీత కూర్పు

• రాగం: ఆహిరి
  ఈ రాగం సహజంగానే కరుణ రసంను వ్యక్తపరుస్తుంది. దాని గమకాలు (కంపిత, నొక్కు, జారు) భక్తుని విన్నపాన్ని మరింత హృద్యంగా చేస్తాయి.
• ఆరోహణ – అవరోహణ:
  ఆరోహణ: SR1SG3M1PD1N2S,అవరోహణ: SN2D1PM1G3R1S\text{ఆరోహణ: } S R₁ S G₃ M₁ P D₁ N₂ S,\quad \text{అవరోహణ: } S N₂ D₁ P M₁ G₃ R₁ Sఆరోహణ: SR1​SG3​M1​PD1​N2​S,అవరోహణ: SN2​D1​PM1​G3​R1​S
  ఈ స్వర నిర్మాణం మృదువైన, దయారసభరితమైన భావాన్ని కలిగిస్తుంది.
• తాళం: ఆది తాళం (2-కలై)
  దీని నెమ్మదైన లయ (విలంబిత) భక్తి భావాన్ని లోతుగా వ్యక్తపరచడానికి అనుకూలం.
• భావం & శైలి:
  • మూడ్: కరుణ రసం, భక్తి భావం
  • గమకాలు: R₁, G₃, N₂ పై కంపిత; G→M నొక్కు; P↘M, N↘D జారు
  • సంగీత నిర్మాణం:
    • పల్లవి రెండు సార్లు ప్రారంభంలో
    • ప్రతి చరణం తర్వాత పల్లవి
    • సర్గం పల్లవి తర్వాత మరియు రెండవ చరణం తర్వాత
    • చివర్లో కొర్వై (రి గా మా | ప మా గా రి – 3 సార్లు)
  • వాయిద్యాలు: తంబూరా, మృదంగం, ఐచ్ఛికంగా వైలిన్ డ్రోన్
  • భాష: తెలుగు, చంద్రమాత్ర (ఁ) సున్నితంగా ఉచ్చరించాలి

ఎందుకు ఈ నిర్మాణం?

• ఆహిరి రాగంలోని మృదుత్వం, విలంబిత లయలోని నెమ్మదితనం భక్తుని దైన్యాన్ని, ఆత్మసమర్పణను స్పష్టంగా వ్యక్తపరుస్తాయి.
• సర్గం & కొర్వైలు కీర్తనకు సంగీత వైవిధ్యం, శ్రావ్యతను ఇస్తాయి.
• పల్లవి పునరావృతం భక్తుని విన్నపాన్ని బలంగా ప్రతిబింబిస్తుంది.

శీర్షిక:
అలరఁ జంచలమైన ఆత్మలందుండ నీ యలవాటు చేసె నీవుయ్యాల

రాగం: ఆహిరి
తాళం: ఆది
లయ: విలంబిత
భావం: భక్తి రసం

పల్లవి అర్థం:

అలరఁ జంచలమైన ఆత్మలందుండ నీ యలవాటు చేసె నీవుయ్యాల
పలుమారు నుచ్ఛ్వాస పవనమందుండ నీ భావంబు దెలిపె నీ వుయ్యాల

అర్థం:
చంచలమైన మనసులను శాంతింపజేసే నీ ఉయ్యాల,
ప్రాణవాయువులో పలుమార్లు నీ భావాన్ని తెలియజేసే ఉయ్యాల.

చరణాల సారాంశం:

• ప్రకృతి వైభవం: ఉదయాస్త శైలాలు, మేఘమండలాలు, ఆకాశపు దూలలు—all are described as part of the divine swing (ఉయ్యాల) of Lord Venkateshwara.
• వేదములు, ధర్మం: వేదాలు బంగారు చీరలుగా, ధర్మదేవత పీఠముగా—everything becomes part of His grandeur.
• భౌతిక విశ్వం: బ్రహ్మాండమంతా ఉయ్యాలలో ఊగుతున్నట్లు కవి భావన.
• దివ్య సౌందర్యం: అమరాంగనలకు హావభావాలు, దేవతలకు పండుగ—His swing is a cosmic celebration.

సంగీత కూర్పు

• రాగం (ఆహిరి):
  ఆహిరి రాగం భక్తి రసానికి అత్యంత అనుకూలమైనది. దీని విలంబిత లయలోని మృదువైన oscillations (Ri, Ga, Ni పై గమకాలు) ధ్యానభావాన్ని కలిగిస్తాయి.
• తాళం (ఆది):
  సాంప్రదాయ భక్తి కీర్తనలకు సరైన తాళం.
• లయ (విలంబిత):
  మెల్లగా, ధ్యానభావంతో పాడటం వల్ల భక్తి రసం మరింతగా వ్యక్తమవుతుంది.
• వాద్యాలు:
  • వీణ: ప్రధాన మెలోడీని మృదువుగా నడిపిస్తుంది.
  • మృదంగం: సున్నితమైన తాళం, గంభీరతను ఇస్తుంది.
  • తంబూరా: నిరంతర శ్రుతి, ధ్యానభావాన్ని పెంచుతుంది.
  • వయలిన్: అనుపల్లవిలో ప్రవాహమయమైన phrases.
  • ఫ్లూట్: మధ్యలో చిన్న improvisations, ఆహిరి రాగానికి సౌందర్యం.
  • తాళాలు: సున్నితమైన చప్పట్లు, సాంప్రదాయ devotional feel.
• మూడ్:
  పాట మొత్తం ధ్యానభావం, భక్తి రసం, కాస్మిక్ వైభవంను ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఈ కీర్తనలో అన్నమయ్య తాత్వికత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది:

• విశ్వం అంతా పరమాత్మ ఉయ్యాలలో ఊగుతున్నట్లు భావన.
• లౌకిక చంచలతను శాంతింపజేసే దివ్య ఉయ్యాల.

రాగం: ఆహిరి
తాళం: ఆది
లయ: విలంబిత
భావం: భక్తి రసం

పల్లవి అర్థం:

ఆలాగు పొందులును నటువంటి కూటములు
యీలాగు లౌట నే డిదె చూడనయితి

అర్థం:
అనేక రకాల సుందరమైన సమూహాలు, అందమైన కూటములు, ఈ విధంగా లౌకిక లోకంలో నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు అని కవి చెబుతున్నాడు.

చరణం 1 అర్థం:

అడియాస చూపులకు నాసగించితిఁ గాని
వెడమాయలని లోను వెదకలేనైతి
కడువేడుకలఁ దగిలి గాసిఁ బొందితిఁ గాని
యెడలేని పరితాప మెఱఁగలేనైతి

అర్థం:
అందమైన చూపులు మనసును ఆకర్షించినా, లోపల మాయలు వెదకలేకపోయాను.
వేడుకలలో మునిగిపోయినా, అంతరంగంలో ఉన్న పరితాపాన్ని తగ్గించలేకపోయాను.

చరణం 2 అర్థం:

చిరునగవు మాటలకుఁ జిత్తగించితిఁ గాని
తరితీపులని లోనుఁ దలఁపలేనైతి
వరుస మోహపుఁ బసల వలలఁ జిక్కితిఁ గాని
గరువంపుఁ బొలయలుక గానలేనైతి

అర్థం:
చిరునవ్వులు, మధురమైన మాటలు మనసును ఆకర్షించినా, లోపల తపన తగ్గలేదు.
మోహపు వలలో చిక్కుకున్నా, గర్వాన్ని విడిచిపెట్టలేకపోయాను.

చరణం 3 అర్థం:

శ్రీవేంకటేశ్వరునిఁ జింత సేసితిఁ గాని
దేవోత్తముని లాగుఁ దెలియలేనైతి
యీ వైభవముపై నిచ్చగించితిఁ గాని
యీ వైభవానంద మిది పొందనైతి

అర్థం:
శ్రీవేంకటేశ్వరుని ధ్యానం చేసినా, ఆయన మహిమను పూర్తిగా గ్రహించలేకపోయాను.
ఈ వైభవాన్ని ఆస్వాదించినా, పరమానందాన్ని పొందలేకపోయాను.

పాట కూర్పు

• రాగం ఎంపిక (ఆహిరి):
  ఆహిరి రాగం భక్తి రసానికి అత్యంత అనుకూలమైనది. దీని విలంబిత లయలోని మృదువైన oscillations (Ri, Ga, Ni పై గమకాలు) మనసును ప్రశాంతంగా చేస్తాయి.
• తాళం (ఆది):
  ఆది తాళం సాంప్రదాయ భక్తి కీర్తనలకు సరైనది. ఇది సులభంగా అనుసరించదగినది.
• లయ (విలంబిత):
  మెల్లగా, ధ్యానభావంతో పాడటం వల్ల భక్తి రసం మరింతగా వ్యక్తమవుతుంది.
• భావం:
  పాటలోని పదాలు లౌకిక సుఖాల వ్యర్థతను, పరమాత్మ వైభవాన్ని తెలియజేస్తాయి. అందుకే భక్తి రసాన్ని ప్రధానంగా ఉంచి కూర్చారు.
• పర్ఫార్మెన్స్ సూచనలు:
  • పల్లవికి ముందు చిన్న ఆహిరి ఆరంభాలాపన చేయాలి.
  • సర్గమ్‌లో Ri, Ni పై కంపిత గమకాలు తప్పనిసరి.
  • వేగవంతమైన బ్రిగాలు నివారించాలి; మృదువైన, ధ్యానభావంతో పాడాలి.

ఈ పాటలో అన్నమయ్య తాత్వికత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది:

• లౌకిక సుఖాల వ్యర్థత
• పరమాత్మ వైభవం
• భక్తి ద్వారా మాత్రమే శాంతి